Tüm
içten yanmalı motorların kullandıkları yakıtın kirletici ve kurum
üretme özelliğinden dolayı zaman içinde performanslarında düşüş
meydana gelmekte, motorun çalışma düzeninde çok önemli problemler
oluşmaktadır. Yanma odasının içinde ve supaplarda oluşan karbon-kurum
birikimi ve yakıt sistemindeki vernikleşmiş katmanlar motorun
performansının düşmesine, yakıt tüketiminin artmasına ya da egzoz
kirletici gazlarının yükselmesine neden olmaktadırlar.
Soru 1- Karbon birikimi veya kurum nedir ve nelere sebep
olur?
Cevap: Karbon, supapların üstünde, pistonun tepesinde
ve yanma odasının içinde oluşan bir maddedir. Supapların sıkışık
çalışmasına, motorun ise soğuk iken zor, normal koşullarda da
sendeleyerek, duraksayarak çalışmasına sebep olur. Aracın sürüş
konforunda problem yaratır ve sürücüyü rahatsız eder. Çoğu kimse,
50-60 kilometrelik hızlarda titrek ve duraksamalı çalışan bir
aracın şanzımanında veya aktarma organlarında problem olduğunu
düşünürken, aslında sorun karbon veya kurum diye adlandırdığımız
birikimlerden kaynaklanmaktadır ve çözümü bu kurumların temizlenmesidir.
Yüksek yakıt tüketimi ve egzoz emisyonu yine karbon-kurum birikiminden
kaynaklanmaktadır.
Soru 2- Vernikleşme nedir ve nelere sebep olur?
Cevap: Benzinin kimyasal yapısından kaynaklanan yakıt
borularında, enjektör kütüğünde ve enjektörlerde oluşan şeffaf
ve parlak yapışkan katmanlardır. Yakıt püskürtme sisteminin elemanlarında
( filtre, pompa, yakıt kütüğü, regülatör, enjektör gibi) birikerek,
yakıtın akış miktarında azalmaya neden olur. Vernikleşme dolayısıyla
enjektörlere gelmesi gereken benzin miktarındaki azalış, aracın
motor performansında çok önemli miktarda düşüşe ve motorun fazla
yakıt tüketmesine neden olur. Yukarıda izah edilen karbon birikimi
ve vernikleşmenin dışında, motorların performanslarının düşmesine
ve yukarıda söz edilen problemlerin meydana gelmesinde neden olan
diğer faktörler aşağıda açıklanmıştır.
Soru 3- Olefin ve diolefin artıkları nedir? Bu artıkların
kurum birikimi ve enjektör kirliliği üzerindeki etkisi nasıl olur?
Cevap: Bilindiği üzere enjektörler motora yakın bir sıcaklıkta
çalışmaktadırlar ve onları soğutan içlerinden geçen benzin akımıdır.
Motor stop edildiğinde, enjektörü soğutan benzin akımı da kesildiği
için enjektörün iğnesinin çevresinde ve enjektörün iç kısımlarında
buharlaşan benzin artıklar bırakır. Bu artıklar başlangıçta sakızımsı
yapıda olup, zaman içinde pişerek üst üste sert katmanlar oluşturmaya
başlarlar. Bunlara, benzinin içindeki olefin maddesinin artıkları
denilir. Biriken bu olefin katmanları, enjektörlerin püskürtme
formunun bozulmasına, enjektörlerin silindirlere gönderdiği benzin
miktarlarının azalmasına neden olurlar. Bunun sonucunda motorun
gücü düşer ve fazla yakıt tüketmeye başlar. Unutulmaması gereken
önemli bir nokta şudur ki, enjektörlerdeki % 10 düzeyinde bir
tıkanıklık, yakıt tüketiminde % 2-5 arası artış ve egzoz emisyonlarında
% 30'lara varan yükselmelere neden olmaktadır.
Soru 4- EGR ve PCV gazları nedir? Kurum birikimi üzerindeki
etkisi nasıldır?
Cevap: Günümüzde kullanılmakta olan araçların tümünde,
soluduğumuz havayı daha az kirletmek amacıyla egzoz gazları sirkülasyon
valfi (EGR) ve krank havalandırma valfi (PCV) kullanılmaktadır.
Bunların her ikisi de silindirlere motorun ihtiyacı olan taze
havayı gönderen emme manifolduna bağlıdır. EGR valf, egzoz gazlarını
tekrar yakmak üzere emme manifoldu üzerinden yanma odasına gönderir.
PCV valf ise, karter muhafazası içinde biriken yağ buharını emme
manifoldu üzerinden yanma odasına göndererek yakılmasını sağlar.
Gerek EGR valfinden bırakılan egzoz gazları gerekse PCV valfinden
bırakılan yağ buharları (emme manifolduna bırakılan hidrokarbon
içerikli gazlar) kondense olarak emme manifoldu iç çeperlerinde
kurum birikimine neden olarak emme manifoldundan geçen hava sirkülasyonunun
formunun bozulmasına neden olurlar. Bunun sonucunda yakıt hava
karışımı karakteristiği bozulur, aracın motor torkunda ve gücünde
düşüş meydana gelir.
Soru 5- Yüksek motor sıcaklıkları nedir, nelere sebebiyet
verir?
Cevap: Günümüz araçlarının daha az benzin tüketmesi ve
havayı daha az kirletmesi için daha fakir karışımla çalıştırılma
eğilimi, silindirlerde yanma sonucu sıcaklığın yükselmesine neden
olarak supaplarda yanma sonucu oluşan sıcaklığın yükselmesine
neden olmaktadır. Bunun sonucu ise, yanma odası içinde birken
kurum miktarında artış olmakta ve kurumlar kısa sürede pişerek
serleşmiş bir yapı almaktadır. Supap tablası arka yüzeyinde biriken
kurumlar süngerimsi bir yapı içerdiğinden, benzin motorlu araçlarda
enjektör tarafından püskürtülen benzinin bir kısmını emerek hem
yanma odasına püskürtülen yakıt miktarını azaltmakta hem de püskürtülen
yakıtın atomizasyonunu bozmakta, bu, hem aracın yeterli gücü üretememesine
hem de yakıt tüketiminin artmasına neden olmaktadır.
Soru 6- Katkılı benzinlerin kurum birikimi üzerindeki
etkisi nedir?
Cevap: İçten yanmalı motorların parçalarının oksidasyona
uğramaması için benzinin içine katılan her türlü katkı maddeleri,
vernik ve cila kökenli kimyasallar, deterjan türü kimyasallar
supaplarda ve yanma odasında daha fazla kurum birikmesine neden
olmaktadır.
ÇÖZÜM:
Benzinli ve dizel araçların motor performansının düşmesi ve yatık
tüketiminin yükselmesini engellemek için, karbon birikimi ve yakıt
sistemi ile enjektörde biriken kirli maddelerin yok edilmesi gerekmektedir.
Bunun
en etkili ve en az maliyetli yolu, motorun üzerinden hiçbir parça
sökmeden ve motor çalışır haldeyken yakıt hatlarını, yakıt sistemini,
enjektörleri temizlerken aynı zamanda yanma odası ve supaplarda
biriken karbon ya da kurum birikimlerini de temizleyen patentli
ve isim hakkı saklı Carbon Clean temizlik ve diagnostik sistemidir.
Carbon Clean makinasının diagnostik özelliği sayesinde benzin
pompa basıncı, maksimum pompa basıncı ölçümü yapılabilmekte, ayrıca
enjektör ve regülatörün kaçırıp kaçırmadığı kolaylıkla test edilebilmektedir.
bölümüne bakabilirsiniz.